كدام يك وحشتناك‌تر است؟ تخريب محيط زيست يا افكار عمومي

 

امروز چرخي در وبلاگ‌هاي سبز زدم. هيجان نسبتا خوبي بر آنها حاكم بود. پيگيري اخبار، گزارش‌ها، لينك‌هاي اعتراض، حمايت و راي‌گيري براي بهترين وبلاگ زيست محيطي. اما بهانه نوشتن اين يادداشت وبلاگ هم نهاد است و مطالبي كه در آن خواندم. سوالي هم از ناصر كرمي ديدم كه از وبلاگ نويس‌ها پرسيده بود تا ببيند چگونه مي‌توان مردم را به محيط زيست علاقه مند كرده و به زبان ساده در مسائل زيست محيطي روي آنها حساب كرد.

به نظر مي‌رسد، با وضعيت فعلي معيشت و اقتصاد مردم و گرفتاري‌هاي پي در پي و بي‌هويتي كه هر از چند به بهانه‌هاي مختلف در جامعه سرباز مي‌كند به آساني نتوان مردم را به محيط زيست علاقه مند كرده و حتي تعهدشان را بالا برد، اما مي‌توان حدس زد چه‌ها نبايد كرد تا مردم نرنجند و به عبارتي خود را در اتفاقاتي كه در جاي جاي كشور مي‌افتد سهيم بدانند. بي‌تعارف براي مردم تهران چه اهميتي دارد بيابانها با چه سرعتي در حال افزايش است و يا جنگل‌هاي شمال با چه ترفندهايي از فهرست طبيعي اين سرزمين حذف مي‌شوند. يا براي مردم كرمان چه فرقي مي‌كند كه درياچه اروميه در حال خشك شدن است يا نه و همين طور اين داستان اسفناك را مي‌توان براي مردم هر نقطه از كشور متصور شد. هر چند اين مقوله جا براي كار بسياري دارد اما تنها به همين عرصه اشاره مي‌كنم. عرصه‌اي كه دنياي مجازي نام گرفته و هيجان نسبتا قابل تقديري هم دارد.

 

اروميه در آغوش مرگ

 

 سه روز پيش سفري داشتم به سواحل درياچه اروميه. باور نمي‌كردم سرعت خشك شدن درياچه اينقدر بالا باشد. منطقه‌اي كه سال گذشته زير آب بود و به همين واسطه نام منطقه نمونه گردشگري به خود گرفته بود، امروز محل پارك ماشين‌هايي است كه براي استفاده از آب اين درياچه به آنجا مي‌روند. سرعت خشك شدن اين درياچه محصول عوامل متعددي است كه يك بار در روزنامه اعتماد ملي( 7/5/1385 ) مفصل در مورد انها نوشتم. اما ظاهرا زنگ خطر اين درياچه هم شوره بسته و هيچ صدايي از آن در نمي‌ايد.

 

 

در حاشيه برگزاري قابل اعتناي اولين نمايشگاه گردشگري، سازمان به چه مي‌انديشد؟

در حاشيه برگزاري قابل اعتناي اولين نمايشگاه گردشگري بخش خصوصي در تهران

سازمان به چه مي‌انديشد؟

 

هفته آخر خرداد ماه سال جاري تهران شاهد برگزاري اولين نمايشگاه گردشگري بخش خصوصي در تهران بود. نمايشگاهي كه با وجود ناملايمتي‌هاي متعدد به بهترين شكل ممكن برگزار شد. اين نمايشگاه با نام تعطيلات اولين تجربه شركت اكسپوكيش در عرصه گردشگري بود كه با نوع برگزارشدن آن مي‌توان حدس زد كه به عنوان پايه‌ا ي براي برگزاري نمايشگاه‌هاي بهتر و بزرگتر مورد استناد قرار گيرد.

تعطيلات 23 الي 25 خرداد به مدت 3 روز سالن نمايشگاه‌هاي بين‌المللي كانون پرورش فكري كودكان و نوجوانان را به محملي تبديل كرد كه فعالان بخش خصوصي اميدوار باشند، بدون حضور و حمايت سازمان ميراث فرهنگي ، صنايع دستي و گردشگري هم مي‌توانند فعاليت‌هاي خود را انجام دهند. به گفته بسياري از مسئولان دولتي كه به شكلي غير رسمي از اين نمايشگاه ديدن كردند، گردشگري كشور تا به حال چنين نمايشگاهي را تجربه نكرده بود. تجربه‌اي كه با تمام اهداف خوب و كارآمدش، نكات ريز و درشت بسياري را در پشت پرده خود داشت. رضايت شركت‌كنندگان، اميدواري به حضور قدرتمند بخش خصوصي، استقبال كم نظير مردم عادي و ناپيدا بودن مسئولان سازمان ميراث فرهنگي در طول برگزاري نمايشگاه از جمله مواردي بود كه حاشيه پررنگي براي تعطيلات رقم زد. حاشيه‌اي كه هر قدر از چشم مردم عادي دور بود، از ديد منتقدان دور نماند.

 

زمانه ايمان خراب كني است مگر نه؟

در اينكه هر كسي براي موفقيت دركارش به عوامل متعدد و تاثيرگذاري نيازمند است شكي نيست، مناقشه زماني پديد مي‌آيد كه عوامل و دلايل بي‌تاثير در اين روند بيشتر از هر چيزي علاقه به ديده شدن و سنگين كردن وزنه به نام خويش داشته باشند.

اما اين جمله ها حاوي چه نكته‌اي هستند، عرض مي‌كنم.

همه شما مثل بنده، كاري را كه امروز به آن مشغول هستيد روزي آغاز كرده و با گذر زمان با استمداد از خلاقيت، تجربه، مطالعه و فرصت‌هاي موجود خود را از نقطه صفر رهانيده و به موقعيت فعلي رسانده‌ايد. در اين راه ممكن است بارها زمين خورده و دوباره برخاسته باشيد كه در اين صورت مي‌گويند، شما تجربه گراني را به دوش مي‌كشيد، برعكس ممكن است روند حركتتان گرايش نسبي اما صعودي داشته و فرودهاي كمي در مسير داشته باشيد كه در اين صورت مي‌گويند خوش‌شانس هستيد. اما حكايت من هيچ كدام از اين دو شكل نيست.

سرخه حصار قرباني مديريت سليقه يي

 

اين گزارش ۱۹ ارديبهشت در روزنامه اعتماد چاپ شده بود. اما من ديروزمتوجه شدم دوستان ما در محيط زيست درصدد تحريف ماجرا هستند. حال چه دليل و منطقي براين افعال نامنطق حاكم است، بگذريم. براي همين با عرض پوزش دوباره اين مطلب را در اينجا مي‌گذارم تا محل تحريف‌ها براي شما هم مشخص شود. حدسش سخت نيست. 

 

همه چيزرا کدخدامنشانه از مردم مي‌گيرند

بدون شک هر مساله يي که باعث پيدايش مناقشاتي مي شود، بايد از تمام ابعاد موجود مورد بررسي قرار گيرد تا تمام زواياي پنهان و آشکار مساله در هنگام نتيجه گيري لحاظ شود. مناقشه سرخه حصار نيز از همين قاعده پيروي مي کند. اما از آنجا که در اين مورد خاص هميشه هياهوي کاذبي از سوي طرفين ايجاد شده بسياري از مردم نمي دانند اصل مساله چيست، به زبان ساده تر اگر پاي سخن هر يک از طرفين دعوا بنشينيد، حق را به آن مي دهيد. بنابراين خالي از لطف نيست تا بحران به وجود آمده در سرخه حصار را فارغ از قوانين موجود و به شکلي بسيار ساده مرور کنيم تا آرام آرام بتوانيم پاي مواد قانوني و حق و حقوق موجود در اين مساله را پيش بکشيم. 

ماجرا از اين قرار است که يک نهاد دولتي براي تامين مسکن حدود 4 هزار نفر از پرسنل خود زميني را مي خرد و در اختيار تعاوني مسکن خود قرار مي دهد تا پروسه تبديل زمين به خانه هاي مسکوني انجام شود. در آن سال از هر عضو تعاوني رقمي معادل 150 هزار تومان دريافت مي شود تا سند زمين ها صادر شود.

آغاز تعطيلات با تعطيلات

از 23 تا 25 خرداد نمايشگاه بين‌المللي تعطيلات در حوزه گردشگري در سالن حجاب تهران برگزار ميشه. با اينكه تلاش كرديم از سازمان‌هاي ميراث فرهنگي استان‌ها به نحو شايسته‌اي در نمايش داشته‌هاي بومي خود استفاده كنيم، اما مثل هميشه آنها اصرار كردند تا نداشته‌هايشان را به رخ همه بكشند. به هر حال دوستداران خدمات و اطلاعات گردشگري مي‌توانند در اين 3 روز از اولين نمايشگاه گردشگري كه بهش خصوصي مجري آن است، ديدن كنند. در سالن۲ هم غرفه‌اي براي انجام نشست‌هاي تخصصي در نظر گرفته شده است كه در اين نمايشگاه شاهد 6 نشست خواهيم بود. من هم به عنوان مدير روابط عمومي و ستاد خبري اين نمايشگاه اجراي برنامه‌هاي كارشناسي را به عهده دارم كه در 3 نشست از دوستان و همكاران خوبم علي مومن‌لو، نگين شيرآقايي و رويا كاكاوند براي اجرا بهره‌مند خواهم شد. پيشنهاد مي‌كنم اين نمايشگاه را از دست ندهيد. نمايشگاهي با حضور آژانس‌داران، هتلداران، توليدكنندگان لوازم و تجهيزات سفر و نشريه‌هاي تخصصي در اين حوزه. دوستداران جاذبه‌هاي ايران و دوستداران ايرانگردي مي‌توانند با حضور در اين نمايشگاه پكيج‌هاي مناسبي را براي سه ماهه تابستان خود دريافت كنند. در ضمن هر روز براي 30 نفر از بازديدكنندگان به قيد قرعه يكي از تورهاي ايرانگردي هديه خواهد شد. در نمايشگاه تعطيلات منتظر شما هستم. ساعت 10 صبح الي 9 شب.

طوفان و فرصت يك هفته‌اي براي زندگي

كاش من چشم نزده باشم. هنوز 5 روز از نوشتن بازگشت مجدد زندگي به سيستان و بلوچستان نگذشته است كه طوفان عجيبي قرار است زندگي را در اينجا مختل كند. اميدوارم اين پديده طبيعي با كمترين اسيبي از خير خاك‌هاي كم جان جنوب كشورمان بگذرد، كه اگر اينگونه نباشد علاوه بر نتيجه بي‌رحمي‌هاي خود، بر بسياري از كم‌كاري‌ها و خيانت‌هاي عمدي و سهوي دولتمردان اين خطه از كشور سرپوشي ابدي خواهد گذاشت. تصوير ماهواره‌اي طوفان را كه مي‌بينيم، حق نگران شدن به ترسي عجيب مبدل مي‌شود، شما چه فكر مي‌كنيد؟

 

بازگشت دوباره زندگي به سيستان و بلوچستان

پس از 10 سال مبارزه با آثار بيابان‌زايي به همراه مديريت مشاركت‌هاي مردمي صورت گرفت

                    بازگشت دوباره زندگي به سيستان و بلوچستان

 

قرار بود به بهانه 27 خرداد سالروز جهاني بيابان، پرونده‌اي را آماده چاپ كنيم، پرونده‌اي شامل تعاريفي مانند بيابان، بيابان‌زايي و زدايي و تاثيرات مخرب  افزايش بي‌رويه آنها بر زندگي انساني، گياهي و جانوري. تاثيراتي كه زندگي ساكنان 4/3 از كشور را هميشه تحت‌الشعاع قرار داده و خواهد داد. اما بي‌تعارف بايد بگويم هيچ چشم‌انداز مناسبي از اين موضوع  وجود ندارد. متاسفانه براي بسياري از ما، خشكسالي و بيابان مفهومي ندارد و آب را تنها زماني كه در صف طولاني بانك ايستاده‌ايم تا قبض مصرفي‌مان را پرداخت كنيم به ياد مي‌اوريم. براي ما كه صدها كيلومتر دورتر از كانون‌هاي بياباني هستيم، يادآوري اهميت موضوع اولويت چنداني ندارد، اما به يقين مردمي كه در قلب فاجعه زندگي مي‌كنند، نظر ديگري دارند. مردمي كه در 19 استان كشور پراكنده‌اند. بسياري از انها حتي براي به دست آوردن يك ليوان آب شيرين مجبورند ساعت‌ها در صف بايستند، تا از يك شير آب كه مخلوطي از آب شيرين و شور را تقديم‌شان مي‌كند، استفاده كنند. بيابان‌زايي پيش از آنكه به چشم معضلي صرفاً طبيعي نگريسته شود، از درونمايه‌ای اجتماعي، فرهنگی و اقتصادی متأثر است؛ درونمايه‌ای كه به مراتب بر پيچيدگيهای مبارزه با آن می‌افزايد و هر نوع کوششی برای همساز‌کردنِ اقدامات جهاني را با دشواري‌های پيش‌بينی نشده‌ای روبرو خواهد ساخت. به همين دليل است که به اعتقاد اغلب كارشناسان: «بيابان‌زايی در زماني كوتاه علاج‌ناپذير بوده و به خودي خود مي‌تواند توسعه و تشديد يافته،  هزينه هاي اصلاحي‌اش را به طور تصاعدي افزايش دهد. و شايد به همين دليل بود كه زير افتاب سوزان خردادماه به دعوت اداره كل منابع طبيعي استان سيستان و بلوچستان گروهي از خبرنگاران عازم منطقه شدند تا با دستاوردهاي بيابان‌زدايي در بي‌آب‌ترين استان كشور آشنا شده  و با انعكاس ان توجه ديگران را نيز به اين موضوع مهم و حياتي جلب كنند. البته در اين گزارش سعي شده است از تعارفات معمول و حضور ميهمان و ميزبان فاكتور گرفته شود تا فضا براي ترسيم مسئله بيشتر شود. به همين دليل گفته‌هاي كارشناسان بي‌هيچ ترتيبي تنها براي درك بهتر مسئله عنوان شده است. 

نسخه بی داروی کویرنشین ها

اگر سري به نقشه ايران بزنيد، تنها يك پهنه وسيع و زرد رنگ مي‌يابيد كه از كمترين تراكم نام شهرها و روستاها برخوذدار است. پهنه‌اي كه گرمترين نقطه جهان و تپه‌هاي ماسه‌اي ايران را در خود جاي داده است. سيستان و بلوچستان. استاني كه نامش تداعي‌گر بيابان است و بي‌آبي. هر چند بيش از نيمي از كشور داراي شرايط اقليمي مشابهي با اين منطقه هستند اما خشكسالي 10 ساله‌اي كه گريبان سيستاني‌ها و بلوچستاني‌ها را گرفت، شرايط زيستي را چه براي انسان و چه براي حيوان و گياه كاملا متفاوت با ساير نقاط ايران كرد. چه بسا سال‌هايي كه يك قطره باران از آسمان اين استان به عنوان هديه‌اي بي منت بر خاك شور و هميشه تشنه آن نباريد. كم لطفي طبيعت طي سال‌هاي متمادي و مسئوليت‌گريزي بسياري از ارگان‌ها و سازمان‌هاي دولتي طي سال‌هاي بي‌آبي باعث شد رسالت سازمان منابع طبيعي كه به طور معمول فقط در چنين شرايطي در معرض ديد و انتقاد است و بس! بيش ار پيش سنگين‌تر شود.

از اين رو به بهانه آغاز ترسالي پس از يك دهه شرايط وحشتناك و همچنين به بهانه روز جهاني بيابان در خلال سفر گروهي از خبرنگاران به اين استان،گفت‌و گويي با رئيس اداره بيابان سازمان منابع طبيعي استان سيستان و بلوچستان، مهندس حسين سرگزي انجام داده‌ايم تا زواياي بيشتري از نحوه مبارزه انسان با قهر خانمان برانداز طبيعت آشنا شويم. 

سرزمين قلعه‌هاي فتح نشده

هفته گذشته سفري داشتم به سرزمين جان و دل. سرزمين خاك و گل. سرزميني كه بيش از تمامي خاك‌هاي اين سرزمين دوستش مي‌دارم. شايد باور نكنيد اما سيستان و بلوچستان سرزمين اسطوره‌اي من است. سرزمين قلعه‌هاي فتح شده و نشده. سرزمين مردان قيچك به دست.سرزمين مردان ساز و سوز. سرزمين كه زندگي برايت معني مي‌شود تا فراموش نكني براي زنده‌ماندن و انسان‌گونه زيستن بايد تقدس آب و خاك را به جان و دل بخري.